Lang leven onze "vrijheid"

Regelmatig besef ik hoe bevoorrecht ik ben dat ik in Nederland geboren ben, zeker in een tijd waarin er wereldwijd zoveel onrust is. Juist daarom blijven 4 en 5 mei voor mij dagen van betekenis.

Op 4 mei sta ik stil. Bij alle mensen die hun leven verloren voor onze vrijheid, maar ook bij degenen die vandaag de dag nog steeds strijden, om er te mogen zijn, om geaccepteerd te worden in wie ze zijn en van wie ze houden.
En op 5 mei vieren we die vrijheid. In een land waarin we het, laten we eerlijk zijn, ontzettend goed hebben.

En toch… wordt er ook veel geklaagd.

Ja, er zijn dingen die beter kunnen. Maar er is ook zóveel dat we als vanzelfsprekend zijn gaan zien. Misschien juist omdat vrijheid zo normaal is geworden, dat we soms vergeten wat het werkelijk betekent.

Want wat ís vrijheid eigenlijk?

Is het wonen in een land waar je je mening mag uiten? Waar je veilig over straat kunt, onderwijs mag volgen en een dak boven je hoofd hebt?
Of gaat vrijheid verder dan dat?

Gaat het ook over de innerlijke ruimte om jezelf te mogen zijn?
Om te voelen wat je voelt, te houden van wie je wilt, te leven op een manier die bij je past?

En hoe vrij ben je daarin, als je niet binnen de norm valt?
Of juist wél binnen die norm valt, is dat dan bevrijdend, of kan dat ook beperkend zijn?

Als je hier systemisch naar kijkt, wordt het nog interessanter.

Vrijheid bestaat namelijk nooit los van het systeem waar je onderdeel van bent. We worden allemaal geboren in een familie, een cultuur, een geschiedenis. Daar liggen loyaliteiten, verwachtingen en ongeschreven regels. Soms geven die houvast en verbondenheid. Soms voelen ze als een kader waar je niet buiten kunt.

Wat als jouw manier van leven niet past binnen dat systeem?
Wat als jouw waarheid schuurt met wat “normaal” is binnen jouw familie of omgeving?

Dan kan iets wat van buitenaf vrij lijkt, van binnen juist als een beperking voelen. Of zelfs als een vorm van gevangenschap.

Systemisch werken laat zien dat echte vrijheid niet alleen gaat over wat er buiten je mogelijk is, maar ook over wat je innerlijk kunt dragen. Over het erkennen van waar je vandaan komt, zonder jezelf daarin te verliezen. Over het vinden van jouw plek, mét respect voor het geheel, maar ook trouw aan jezelf.

Voor mij zit vrijheid dan ook steeds meer in iets anders.

In het kunnen kijken naar de ander zonder oordeel.
In geven zonder verwachtingen.
In nieuwsgierig blijven, met een open blik.

En ja, in het besef dat we leven in een land waarin we het heel erg goed hebben.

Misschien begint vrijheid wel precies daar:
in bewustzijn.